Diagnoza funkcji poznawczych i diagnoza neuropsychologiczna dorosłych i seniorów obejmuje ocenę sprawności procesów poznawczych, takich jak pamięć, koncentracja uwagi, tempo przetwarzania informacji, funkcje wykonawcze, planowanie, organizacja działania, myślenie, rozumowanie, sprawność językowa oraz percepcja wzrokowa. Badanie pozwala określić, czy zgłaszane trudności mieszczą się w zakresie typowego obniżenia sprawności związanego z przeciążeniem, stresem, wiekiem lub aktualnym stanem emocjonalnym, czy też mogą wskazywać na głębsze zaburzenia funkcjonowania poznawczego wymagające dalszej diagnostyki medycznej, neurologicznej lub psychiatrycznej.
Diagnoza może być szczególnie pomocna u osób dorosłych i seniorów, które obserwują pogorszenie pamięci, większą męczliwość poznawczą, trudności w koncentracji, spowolnienie myślenia, problemy z organizacją codziennych czynności, częstsze gubienie przedmiotów, trudności w przypominaniu sobie słów, planowaniu działań lub wykonywaniu kilku czynności jednocześnie. Badanie może być również przydatne po przebytych urazach głowy, udarach, chorobach neurologicznych, w przebiegu chorób przewlekłych, po długotrwałym stresie, epizodach depresyjnych, zaburzeniach snu lub w sytuacji podejrzenia procesów otępiennych.
Celem diagnozy jest określenie indywidualnego profilu funkcjonowania poznawczego osoby badanej, wskazanie mocnych i osłabionych obszarów oraz sformułowanie zaleceń dotyczących dalszego postępowania, konsultacji lekarskich, rehabilitacji poznawczej, wsparcia psychologicznego, treningu pamięci i uwagi lub dostosowania codziennego funkcjonowania do aktualnych możliwości poznawczych.
Trudności mogące wskazywać na potrzebę diagnozy funkcji poznawczych lub diagnozy neuropsychologicznej
Diagnozę warto rozważyć w sytuacji, gdy osoba dorosła lub senior doświadcza utrzymujących się trudności z pamięcią, koncentracją, orientacją, planowaniem, organizacją dnia lub wykonywaniem codziennych obowiązków. Niepokojące mogą być częste pomyłki, zapominanie o umówionych sprawach, powtarzanie tych samych pytań, trudność w przypominaniu sobie nazw i słów, gubienie wątku rozmowy, wolniejsze tempo pracy umysłowej lub większe zmęczenie podczas czynności wymagających skupienia.
Badanie może być również pomocne wtedy, gdy bliscy obserwują zmianę w dotychczasowym funkcjonowaniu osoby badanej, na przykład większą dezorganizację, drażliwość, wycofanie, trudności w podejmowaniu decyzji, problemy z samodzielnym załatwianiem spraw lub spadek sprawności w czynnościach, które wcześniej nie sprawiały trudności.
Diagnoza pozwala lepiej rozumieć, czy obserwowane trudności mają charakter poznawczy, emocjonalny, neurologiczny, adaptacyjny, czy też wynikają ze współwystępowania kilku czynników, takich jak wiek, stres, obniżony nastrój, zaburzenia snu, choroby somatyczne lub zmiany w funkcjonowaniu ośrodkowego układu nerwowego.
W BCDP wykorzystujemy metody badawcze:
- wywiad kliniczny i psychologiczny,
- wywiad z osobą badaną oraz — za jej zgodą — rozmowę z osobą bliską lub opiekunem,
- analizę dokumentacji medycznej, neurologicznej, psychiatrycznej, psychologicznej i rehabilitacyjnej,
- obserwację kliniczną,
- ocenę funkcjonowania poznawczego w codziennych sytuacjach,
- testy przesiewowe funkcji poznawczych: MoCA, ACE-III,
- testy uwagi, tempa pracy i funkcji wykonawczych: d2-R, MOXO,
- testy pamięci i percepcji wzrokowej: BVRT – Test Pamięci Wzrokowej Bentona, Test Figury Złożonej Reya, RAVLT- Test 15 Słów Reya,
- testy funkcjonowania intelektualnego i rozumowania: WAIS-R, Raven 2, CFT 3 – Neutralny Kulturowo Test Inteligencji Cattella,
- próby kliniczne służące ocenie pamięci, fluencji słownej, funkcji językowych, planowania, organizacji działania i kontroli poznawczej,
- kwestionariusze funkcjonowania emocjonalnego, lęku, nastroju i radzenia sobie ze stresem, gdy istnieje potrzeba różnicowania trudności poznawczych z objawami emocjonalnymi.
Jak wygląda proces badawczy?
- konsultacja wstępna i określenie celu diagnozy,
- szczegółowy wywiad dotyczący zgłaszanych trudności poznawczych, stanu zdrowia, przebytych chorób, leczenia, codziennego funkcjonowania oraz obserwowanych zmian,
- analiza dostępnej dokumentacji medycznej, neurologicznej, psychiatrycznej, psychologicznej lub rehabilitacyjnej,
- badanie psychologiczne i neuropsychologiczne z wykorzystaniem dobranych testów oraz prób klinicznych,
- ocena pamięci, uwagi, tempa pracy, funkcji wykonawczych, rozumowania, sprawności językowej, percepcji oraz organizacji działania,
- interpretacja wyników w kontekście wieku, stanu zdrowia, funkcjonowania emocjonalnego, codziennej samodzielności oraz zgłaszanych trudności,
- omówienie wyników z osobą badaną, a za jej zgodą również z rodziną lub opiekunem,
- przygotowanie opinii psychologicznej zawierającej opis profilu funkcjonowania poznawczego, wnioski oraz zalecenia do dalszego postępowania.
Cennik usług w tym obszarze:
Usługa | Czas trwania | Cena |
|---|---|---|
Konsultacja neuropsychologiczna osób wieku podeszłego | 50 minut | 190,00 zł |
Diagnoza funkcji poznawczych dorosłych i seniorów – wariant przesiewowy | 2 spotkania | 450,00 zł |
Diagnoza funkcji poznawczych dorosłych i seniorów – wariant pełny | 3-4 spotkań | 1180,00 zł |
Diagnoza neuropsychologiczna różnicowa trudności poznawczych | 4-5 spotkań | 1180,00 zł |
Konsultacja postdiagnostyczna - rodzinna | 80 minut | 320,00 zł |